Dijital Miras

DİJİTAL MİRAS

Dijital dünyanın dört bir tarafımızı kuşattığı ve büyük bir hızla analog dünyanın yerini aldığı günümüz koşullarında, hukuki ilişkiler de bu durumdan nasibini almaktadır. Dijital çağın kaçınılmaz bir sonucu olarak; çeşitli özel hukuk ilişkilerinin dijital platformlarda kurulması ve yürütülmesi (dijital içerikli sözleşmeler), bu ilişkilere uygulanacak hukuk kurallarının tespiti ve bu hususta bilhassa, Türk Medeni Kanunu ve/veya Türk Borçlar Kanunu’nun yeterliliği bakımından tereddüt ve mevcut hukuk kurallarının dijital dünyanın gerisinde kaldığı endişesi yaratmaktadır.

İç hukukumuzda dijital çağın gereklerine denk düşecek şekilde bir “dijital güncelleme”nin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ya da ne zaman gerçekleşeceği belli olmadığından, en azından bugün için mevcut mevzuat hükümleri uyarınca bir değerlendirme yapılması gerektiği ortadadır. Her geçen gün farklı bir teknolojiye tanık olduğumuz gündelik yaşamımızda artık teknolojiyle beraber kavramlarımız ve kabul ettiklerimizde değişmektedir. En son farklı olarak yeni bir gelişme yaşandı: Dijital Miras.

Peki nedir bu dijital miras ?

Dijital miras, “miras bırakanın internet ortamındaki hesaplarının ve verilerinin tümü” biçiminde de tanımlanabilir. Aslında böyle bir kavram sadece tanım olarak vardı ve somut bir olayda uygulanabilirliği yoktu. Fakat teknolojik gelişmelerin arttığı bu zamanda artık somut olarak uygulanabilir hale geldi.

 

Dijital Miras kavramı somut olaylara uygulanması zor ve karmaşık bir kavram olarak çıkıyordu. Çünkü internet ortamındaki hesapların ve verilerin kişinin dokunulmazlığı olarak bakılıyor ve buna göre sonuçlandırmalar yapılıyordu. Ama artık bu durum İstinaf Mahkemesinin verdiği son kararlar değişti.

Bu konu hakkındaki İstinaf Mahkemesi kararı şöyle:

Eşini trafik kazasında kaybeden bir vatandaş, Denizli 4. Sulh Hukuk Mahkemesi’ne avukatı …. tarafından verdiği dilekçede, hanımına ait Apple marka cep telefonunun iCloud hesabındaki fotoğraf, video, ses kayıtları, medya dosyaları ile maillere ulaşmak için eşinin terekesinin tespitini, iCloud kimliğinin miras kabul edilerek, hesaba ulaşması için karar verilmesini talep etti. Mahkeme ise bu talebi “özel hayatın gizliliğini ihlal” diyerek reddetti.

Kararı İstinaf Mahkemesi’ne taşıyan vatandaş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’ne verdiği dilekçede “Eşim, 13 Temmuz 2019’da vefat etti. Geride mirasçı olarak ben ve çocuğumuz kaldı. Eşimin ölümü sonrası GSM hattı kapatıldı. Telefonundaki fotoğraf, video, ses kayıtları, dokümanlar, notlar, mailler iCloud hesabındaydı. Eşimin iCloud hesabına erişebilmek için şifresini bilmem gerekiyor. Bu hesap vasıtası ile kontrol edilen e-ticaret sitesi hesabı, e-hediye çekleri ve kuponları vardı. Apple firması mahkeme kararıyla erişim izni verileceğini bildirdi” dedi.

Bu kararla beraber hukuk literatürüne de farklı ve uygulanabilir bir kavram girmiş ve ilk uygulamasını bulmuş oldu. Dijital mirasların çok fazla olduğu bugünlerde ölmeden önce bazı şeylerin yok edilmesi gerektiği gerçeğini de göz önünde bulundurmak gerektiği bir defa daha hatırlatmak isterim. Günümüzün yaklaşık üçte birini akıllı telefonumuzda harcıyoruz. Ve haliyle çok veri birikiyor. Biriken verilerin başımıza iş açması hiç hoş olmayacaktır.

 

Referanslar:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *