Process Yönetim Komutları

Herkese merhaba, çoğumuzun özendiği AI filmlerindeki heyecanlı sahnelere yavaş yavaş yaklaşmaya hazır mısınız? Şakası bir yana ilk terminalde kodlarımı yazıp sorgulatma gerçekleştirdiğimde, ilk hello world yazışımda sanki dünyadaki tüm sistemlere bağlanmış kadar heyecanlanmıştım. Bunun yanı sıra, terminalde kullanıcılar üzerinde işlemler yapmaya başladığımda heyecanım giderek katlanmıştı. Bu sebeple sizleri de heyecanlandıracak ufak şeyler yapmaya hazırım. Siz de hazırsanız haydi başlayalım.

Adım Adım Yönetim Komutları

  • top : Çalışan tüm süreçleri (process) saniye bazında gösteren komut satırıdır.

Örneğin top komutunu konsolda çalıştırdığımızda aşağıdaki görsel gibi bir bilgi ile karşılaşmamız gerekiyor. Haydi inceleyelim 🚀

Toplamda 308 processing işlem görürken aşağısındaki tabloyu incelemek gerekirse PID ( processing id), unique yani benzersiz bir değer içermektedir. Her sürecin kendine ait bir PID değeri olmalıdır.

top -o PID

Yukarıdaki kod satırında ise PID değerlerine göre bir sıralama yapılmaktadır.

top | grep firefox

Bu kod sartırında ise top komutu anlık olarak firefox geçen satırı getirmektedir. Unutulmamalıdır ki, top komutu terminalde anlık çalışmaktadır.

%CPU, merkezi işlem biriminin processler tarafından kullanım miktarını belirlerken %MEM ise hafıza kullanım miktarını belirtmektedir.

Terminalde yeniden işlem yapmak adına ‘q’ karakterine basmanız yeterlidir.

  • ps : Bilgisayarınızda o anda çalışan tüm process(süreç) bilgilerini listeler.
PID değeri 825 olan process çalışmakta

Çalışan sürecin PID değerini öğrenmek istiyorsak aşağıdaki kod satırını yazmamız gerekmektedir.

ps aux | grep safari

🔖 ps aux komutu yalnızca kullanıldığında tüm process (süreç) bilgilerini vermektedir.

Bu tarayıcı bilgisi firefox da olabilirdi, siz hangi süreci öğrenmek isterseniz onu yazabilirsiniz. Peki sizce PID değerlerini öğrenmek neden önemlidir? Biraz düşünelim. Kimliği bilinmeyen bir insanı nasıl tanıyabilirsiniz? Süreçler de tıpkı insanlar gibi bir kimliğe sahip olmalıdır. Süreçleri öldürürken processing isimlerine göre değil ID değerlerine göre işlem yapılmalıdır.

ps -ef
  • kill : Öldürme sinyalleri ile süreçleri öldürür.

❗️Öldürme sinyallerini listelemek için ise mutlaka -l argümanı kullanmamız gerekmektedir.

kill -7 2574

Örneğin firefox sürecinin gönderdiği sinyali öldürmek istiyoruz ancak bu işlemi kesinlikle PID belirterek yapmalıyız. Yukarıdaki komutta ise 2754 numaralı sinyali öldürme isteği göndermekteyiz.

Özetlersek, en sık kullandığımız process komutları bu şekildedir. Bir sonraki yazımda ise kullanıcı yönetim komutlarından söz edeceğim. Sağlıklı ve bol araştırmalı günler diliyorum. Görüşmek dileğiyle.

REFERANSLAR

https://medium.com/@gokhansengun/linux-prosesleri-nasıl-yönetir-9b1536dc06f7
Yasin Ortakçı, Karabük Üniversitesi, Operating Systems Lab.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *